|
# Tarihi Kişilikler
Anadolu Selçuklu Sultanları
Astronomlar
Hanım Sultanlar
İslam Alimleri
Mimarlar
Osmanlı Padişahları
Osmanlı Paşaları
Türk Büyükleri
|
SIBTU’l-MARDÎNÎ kimdir?
Bedrüddîn Muhammed b. Muhammed b. Ahmed el-Mârdînî (ö. 907/1501) Matematik ve astronomi âlimi. 14 Zilkade 826’da (19 Ekim 1423) Kahire’de doğdu. Anne tarafından ilm-i mîkat alanında yaptığı çalışmalarla tanınan Cemâleddin el-Mardînî’nin (ö. 809/1406) torunu olduğu için Sıbtu’l-Mardînî diye anılır. Fıkıh, ferâiz ve dil gibi çeşitli alanlarda eser verdi, fakat daha çok matematikçi ve astronom olarak tanındı. Kahire’de Ezher Camii’nde uzun yıllar muvakkitlik yaptı. İslâm matematik-astronomi ilmine yaptığı en önemli hizmetlerden biri de hocası İbnü’l-Mecdî’nin hesâb-ı sittînî için mukaddime olarak kaleme aldığı Keşfü’l-?a?a?i? fî ?isâbi’d-derec ve’d-de?a?i? adlı kitabını, daha sonra hemen hemen bütün İslâm coğrafyasında bu hesap sistemi için temel kaynak halini alan Re?a?i?u’l-?a?a?i? fî ?isâbi’d-derec ve’d-de?a?i? adıyla şerhetmesidir. Eserleri. 1. İrşâdü’t-tullâb ilâ Vesîleti’l-hisâb 2. Keşfü’l-gavâmiz fî ‘ilmi’l-ferâ’iz. 3. Tuhfetü’l-ahbâb fî ‘ilmi’l-hisâb. 4. et-Tuhfetü’l-Mârdîniyye fî şerhi’l-Yâsemîniyye. 5. el-Kavlü’l-mudî fî şerhi’l-Mukni’ 6. er-Risâletü’l-fethiyye fi’l-a’mâli’l-ceybiyye. 7. Şerhu’r-Rahbiyye fî ‘ilmi’l-ferâ’iz 8. Laktü’l-cevâhir fî tahdî di’l-hutût ve’d-devâ’ir. Küresel astronominin terimleri hakkındadır 9. Kifâyetü’l-kanûn fi’l-’amel bi’r-rub’i’ş-şimâlî el-maktû’. Mukantarat adlı astronomi aletinin yapımı ve kullanımı üzerine kaleme alınmış bir eser olup üç defa da Türkçe’ye çevrilmiştir. 10. Şerhu’l-fusûli’l-mühimme fî mevârîsi’l-ümme 11. Hidâyetü’l-’âmil (sâ’il) fi’l-’amel bi’r-rub’i’l-kâmil
Ölüm Yılı: Hicri 907 - Miladi 1501
Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi |