SEMERKANDÎ, Muhammed b. Eşref kimdir?

Şemsüddîn Muhammed b. Eşref el-Hüseynî es-Semerkandî (ö. 702/1303) Matematik, astronomi, mantık ve kelâm alanındaki eserleriyle tanınan âlim

Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Taşköprizâde, Semerkandî’nin hal tercümesine dair hiçbir bilgiye sahip olunamadığını belirtir (Miftâhu’s-sa’âde, II, 179). Nisbesinden Semerkant’ta doğduğu veya orada yetiştiği anlaşılmakta, ilmî hayatını faal olarak sürdürdüğü XIII. yüzyılın son çeyreği Nasîrüddîn-i Tûsî’nin Merâga’da kurmuş olduğu rasathânede ünlü meslektaşlarıyla çalıştığı zamana denk gelmektedir; ancak Semerkandî bu heyet içinde yer almamıştır. es-Sahâ’ifü’l-ilâhiyye adlı kitabının bir nüshasına (Süleymaniye Ktp., Şehid Ali Paşa, nr. 1688) düşülen nottan kendisinin 1287 yılında Mardin yöresinde bulunduğu, buradaki öğrencilerin ısrarı üzerine Şerhu’l-Mukaddimeti’l-Burhâniyye adlı eserini kaleme aldığı ve bu şerhi Artuklu Sultanı Kara Arslan’a takdim ettiği anlaşılmaktadır. Semerkandî’nin 22 Şevval 702 (9 Haziran 1303) tarihinde öldüğü kaydedilmektedir

Astronomiye dair eserleri. 1. et-Tezkire fi’l-hey’e. Astronomi hakkında muhtasar bir eserdir.  3. A’mâl-i Takvîm-i Kevâkib-i Sâbite. 675 (1276-77) yılı için düzenlenmiş bir yıldız takvimidi