MUHAMMED BÂKIR YEZDÎ kimdir?

(ö. 1047/1637’den sonra) Matematikçi-astronom.

Hayatı hakkında kaynaklarda hemen hemen hiç bilgi bulunmayan Muhammed Bâkır b. Zeynelâbidîn Yezdî, Şah I. Abbas ve Şah Safî dönemlerinde İran’da yetişmiş klasik İslâm matematiğinin son büyük temsilcilerinden biridir. Bazı kaynaklarda Bahâeddin el-Âmilî’nin (ö. 1031/1622) öğrencisi, bazılarında ise hocası olarak gösterilen Yezdî (A’yânü’ş-Şî’a, IX, 181), ‘Uyûnü’l-hisâb adlı eserinde Giyâseddin Cemşîd el-Kâşî’nin Miftâhu’l-hisâb’ına zengin katkılarda bulunan matematikçi sıfatıyla dikkat çeker. Ne zaman vefat ettiği bilinmemekle beraber ‘Uyûnü’l-hisâb’ı 1047’de (1637) tamamladığı ve 1069-1075 (1659-1664) yılları arasında telif edilen Rebîü’l-müneccimîn’de kendisinden rahmetle söz edildiğine göre (Ebü’l-Kasım Kurbânî, s. 436, 438), bu tarihler arasındaki bir yılda ölmüş olmalıdır.

Astronomi-Astroloji Eserleri: 1. Şerhu Mücmeli´l-usûl . 2. Tul;fetü´l-müneccimin. 3. Matla´u´1-envâr ve matla´u´l-enzâr. Astronomiye dairdir. 4. Mizânü´s-safâ´ih. Usturlab hakkındadır.