HÂZİN, Ebû Ca‘fer kimdir?

Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hüseyn el-Hâzin el-Horasânî es-Sâganî (ö. 360/971 [?]) İlk devir matematikçi ve astronomlarından.

Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Nisbesinden Horasan menşeli ve muhtemelen Merv yakınlarındaki Sâgan yöresinden olduğu anlaşılmaktadır. Hâzin, kendi zamanında ve kendinden sonraki dönemlerde ileri gelen âlimler tarafından matematik ve astronomi alanlarında otorite kabul edilmiştir. Astronomi alanındaki bazı eserleri. 1. Zîcü’s-safâ´ih. Hâzin’in en iyi tanınan eseridir. Bîrûnî’nin Tahdîdü nihâyâti’l-emâkin’inde bildirdiğine göre İbnü’l-Amîd için kaleme alınmış olan eserin sadece çok küçük bir parçası zamanımıza ulaşmıştır. 2. Tefsîrü’l-Mecistî. Batlamyus’un el-Mecistî adlı eserinin (Almagest) şerhidir. İbn Irâk’ın Cedvelü’t-takvîm ve Bîrûnî’nin Tahdîdü nihâyâti’l-emâkin ile el-Kanûnü’l-Mesûdî’sinden öğrenildiğine göre, Hâzin bu eserinde Benî Mûsâ’nın Bağdat’ta yaptığı bazı ölçümlerle Ali b. Îsâ el-Usturlâbî ve Sened b. Ali gibi kişilerden oluşan bir grubun yine Bağdat’ta yaptığı astronomik gözlemlerden bahsetmektedir.