FERGANÎ kimdir?

Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Muhammed b. Kesîr el-Ferganî (ö.247/861’den sonra) Abbâsîler döneminin önde gelen matematikçi ve astronomlarından.

Halife Me’mûn, Mu’tasım-Billâh, Vâsik-Billâh ve Mütevekkil-Alellah dönemlerinde devrin önde gelen astronom ve matematikçileri arasında yer alan Ferganî’nin devlet hizmetinde mühendis olarak da çalıştığı anlaşılmaktadır. Ferganî’nin ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte Mikyâsü’n-Nîl’in yapımı 247 (861) yılında tamamlandığına göre bu tarihten sonra vefat etmiş olmalıdır. Astronomi ile ilgili eserleri. 1. Cevâmiu ‘ilmi’n-nücûm ve usûlü’l-harekâti’s-semâviyye. Ferganî’yi İslâm dünyasından çok Batı dünyasında üne kavuşturan bu kitap, Batlamyus’un el-Mecistî adlı eserinin bir özeti mahiyetinde olmakla birlikte gerek birinci ve ikinci fasıllarında takvimlerle tarihler hakkında verdiği bilgiler, gerekse Batlamyus’a karşı ortaya koyduğu bazı itirazlar bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Daha önce birçok müslüman astronomun kitapları Latince’ye tercüme edildiği halde hiçbiri Batı astronomları üzerinde Cevâmi kadar etkili olmamıştır.