ABDURRAHMAN ES-SUFÎ kimdir?

Ebü´l-Hüseyn Abdurrahmân b. Ömer b. Muhammed b. Sehl es-Sûfi (ö. 376/986) X. yüzyıl İslâm dünyasının tanınmış astronomi bilgini.

291’de (903) Rey’de doğdu. Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Büveyhî hânedanından Adudüddevle’nin hocası ve dostu olduğu, bu hânedanın diğer mensuplarıyla da yakın ilişki kurduğu bilinmektedir. Abdurrahman es-Sûfî’nin birçok Batılı astronoma tesir ettiği bilinmektedir. Önemli eserleri şunlardır: 1. Kitâbü Suveri’l-kevâkibi’s-sâbite. Sabit yıldızlar konusunda klasik eser haline gelmiş ve asırlarca İslâm âleminde en önemli müracaat kitabı olarak kabul edilmiş olan eseri, Nasîrüddin et-Tûsî (ö. 672/1274) Farsça’ya tercüme ederek çalışmalarında kullanmıştır. 2. Kitâbü’l-Amel bi’l-usturlâb. Bu adı taşıyan astronomiye dair iki eserinden ilki 402 babdan ibaret olup 1962’de Haydarâbâd’da tek nüshaya dayanılarak yayımlanmıştır. İkincisi ise, müellifin 1760 bab halinde kaleme aldığı, fakat günümüze kadar gelemeyen bir eserine dayanarak telif ettiği 800 bab ihtiva eden kitabından, Büveyhî Emîri Şerefüddevle adına 170 bab halinde özetlediği bir eserdir. Fuat Sezgin, birinci eser için Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi´ndeki en eski nüshayı, ikinci eser için de Süleymaniye Kütüphanesi´ndeki nüshayı esas alarak ikisini bir arada Kitâbân fi´l-amel bi´l-usturlâb başlığı altında neşretmiştir.3. Kitâbü’l-Amel bi’l-küreti’l-felekiyye. Gök kürelerinden nasıl faydalanılacağını anlatan bir eserdir. Şemsüddevle için yazılan ve 157 bölümden meydana gelen eser yayımlanmamıştır.